Snoezelen (Sala Doświadczania Świata) - nasza historia


Już ponad 20 lat temu, jako środowisko związane z oficyną wydawniczą „tematy” wprowadziliśmy na teren Polski unikalną holenderską metodę terapeutyczną Snoezelen, czyli Salę Doświadczania Świata. Terapia Snoezelen próbuje poprzez podstawową stymulację wielozmysłową znaleźć nowe drogi dojścia do człowieka, z którym kontakt jest w jakiś sposób ograniczony. Terapia powstała jako odpowiedź na szczególne potrzeby osób z głęboką niepełnosprawnością intelektualną i wielorako niepełnosprawnych. Pobyt w Salach Doświadczania Świata ma jednak dobroczynny wpływ także na szereg innych grup podopiecznych.

Jesteśmy autorami polskiej nazwy na określenie pomieszczenia Snoezelen – a więc: Sala Doświadczania Świata. Pod nazwą tą rozumiemy fragment przestrzeni, która wypełniona została przemyślaną ofertą bodźców wzrokowych, słuchowych, dotykowych, zapachowych i kinestetycznych. Te nagromadzone w przestrzeni bodźce spełniają równolegle dwie funkcje.
- Z jednej strony aktywizują za pośrednictwem nieinwazyjnej stymulacji wielozmysłowej.
- Z drugiej zaś strony wyciszają i uspokajają, przy czym efekt relaksacji dokonuje się oczywiście również dzięki oddziaływaniu wielozmysłowemu.

Po dwudziestu latach Snoezelen w Polsce można powiedzieć, że nazwa Sala Doświadczania Świata przyjęła się znakomicie w środowisku polskich terapeutów i opiekunów – a więc chyba dobrze oddaje istotę metody. W tych pomieszczeniach tworzymy rzeczywiście „nieco inny świat”. Jest to świat, w którym uczestnik otrzymuje dwie możliwości jednocześnie:
- po pierwsze: możliwość takiego przeżywania świata i kontaktu z otoczeniem, która gdzie indziej nie jest dla niego dostępna z różnych przyczyn
- po drugie: możliwość takiego doświadczania siebie samego i innych, która gdzie indziej jest dla niego niedostępna z różnych przyczyn.

Naczelna zasada Snoezelen głosi: „Nic nie musi być zrobione, wszystko jest dozwolone” lub innymi słowami, z perspektywy podopiecznego: „Nic nie muszę, wszystko mogę”. To oznacza, że w Snoezelen mamy do czynienia z brakiem zadaniowości. Nie występuje tam określony z góry cel terapeutyczny czy pedagogiczny, który trzeba osiągnąć. Można powiedzieć, że celem jest droga. Czyli celem jest samo przebywanie w Snoezelen. I paradoksalnie, mimo tego braku zadaniowości, w Sali Doświadczania Świata osiągamy czasem niezwykłe wprost efekty terapeutyczne i pedagogiczne, których nie da się zrealizować nigdzie indziej.